Απουσία αντισεισμικού ελέγχου στα κτίρια – «Καμπανάκι» για την ασφάλεια τους οι πρόσφατες σεισμικές δονήσεις

176

  

«Καμπανάκι» για την ασφάλεια του δομημένου περιβάλλοντος αποτέλεσε και για τον Βόλο ο σεισμός των 6 Ρίχτερ στη Θεσσαλία. Ο ισχυρός σεισμός, που εκδηλώθηκε με επίκεντρο την Ελασσόνα, «ταρακούνησε» την πόλη, οδήγησε στην εκκένωση σχολείων και δημοσίων υπηρεσιών και μολονότι δεν προκάλεσε καταστροφές, έφερε στο επίκεντρο την αναγκαιότητα προληπτικών ελέγχων και ενδεχομένως παρεμβάσεων ιδίως στα δημόσια κτίρια όπου υπάρχει συνάθροιση κοινού. «Ο Βόλος είναι ασφαλής πόλη καθώς τα κτίρια ιδίως μετά το ’70 είναι κατασκευασμένα με βάση τον αντισεισμικό κανονισμό, χρειάζονται όμως έλεγχοι στα παλιά κτίρια», τονίζει η πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Μαγνησίας, Νάνσυ Καπούλα.

Σύμφωνα με την κ. Καπούλα ο Βόλος μπορεί να νιώθει ασφαλής. «Το μέγεθος του σεισμού που έπληξε την Ελασσόνα είναι πολύ κάτω από τα όρια αντισεισμικών προδιαγραφών με τα οποία κατασκευάζονται τα κτίρια στην πόλη», αναφέρει. Όπως εξηγεί ο Βόλος σε πολύ μεγάλο ποσοστό διαθέτει κτίρια τα οποία είναι θωρακισμένα. «Ιδίως μετά τον μεγάλο σεισμό του ’55, και κυρίως μετά το ’70 όλα τα κτίρια που κατασκευάζονται γίνονται με βάση τον αντισεισμικό κανονισμό. Οι παράμετροι κατασκευής των κτιρίων είναι υψηλοί», επισημαίνει η πρόεδρος του ΤΕΕ Μαγνησίας.

Βεβαίως όπως εξηγεί, ασφάλεια ενός κτιρίου σε έναν σεισμό, δεν σημαίνει ότι το κτίριο μένει ανέπαφο. «Ο χαρακτηρισμός ενός κτιρίου ως ασφαλές σε φαινόμενο σεισμού, σημαίνει ότι δεν καταρρέει. Ότι μας δίνει τον χρόνο την ώρα του σεισμού να αντιδράσουμε. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν προστατευόμαστε. Αποφεύγουμε να βρισκόμαστε δίπλα από τοίχους, κοντά σε επικίνδυνες επιφάνειες όπως τα τζάμια ή δίπλα από ψηλά έπιπλα και βαριά αντικείμενα. Επιλέγουμε ένα ασφαλές σημείο και μόλις τελειώσει η σεισμική δόνηση βγαίνουμε έξω από το κτίριο, σε ανοιχτό χώρο», σημειώνει.

Εξωγενείς, αλλά και ανθρώπινες πληγές

Μολονότι ο Βόλος θεωρείται ότι βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο αντισεισμικής προστασίας του δομημένου περιβάλλοντός του, η κ. Καπούλα υπογραμμίζει την ανάγκη επανελέγχων ιδίως στα δημόσια κτίρια. Την τελευταία τουλάχιστον 15ετία δεν έχει γίνει οργανωμένος έλεγχος της σεισμικής επάρκειας των κτιρίων. «Τα κτίρια μπορεί να είναι σχεδιασμένα με βάση τον αντισεισμικό κανονισμό υπάρχουν όμως παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την ασφάλειά τους», αναφέρει και απαριθμεί: η θάλασσα στην πόλη, η υγρασία είναι κάποιες φθορές που μπορούν να επηρεάσουν τον φέροντα οργανισμό των κτιρίων.

Είναι επίσης τα «πληγωμένα» κτίρια από ανθρώπινες παρεμβάσεις που δεν έγιναν βάση μελέτης, όπως για παράδειγμα η απομάκρυνση μίας κολώνας. «Οι έλεγχοι είναι αναγκαίοι για κτίρια άνω των 40 ετών. Και θα πρέπει το Κράτος να εκπονήσει πρόγραμμα ελέγχου του δομημένου περιβάλλοντος. Ιδίως για τα δημόσια κτίρια στα οποία υπάρχει και συνάθροιση κοινού θα πρέπει να ελεγχθεί η τρωτότητά τους και αν χρειαστεί να γίνουν παρεμβάσεις», σημειώνει η κ. Καπούλα.

Αγκάθι τα εγκαταλελειμμένα

Πάγιο πρόβλημα το οποίο έχει αναδείξει το ΤΕΕ Μαγνησίας συνιστούν επίσης τα εγκαταλελειμμένα κτίρια. Σημειώνεται ότι σήμερα στη χώρα, υπάρχουν περίπου 20.000 κτίρια χαρακτηρισμένα διατηρητέα και μνημεία που στη συντριπτική τους πλειονότητα είναι εγκαταλελειμμένα εντελώς ή χρήζουν σημαντικής συντήρησης. Επιπλέον, υπάρχουν πάνω από 100.000 εγκαταλελειμμένα κτίρια, που δεν είναι χαρακτηρισμένα διατηρητέα ή μνημεία.

«Θα πρέπει να γίνει καταγραφή των εγκαταλελειμμένων κτιρίων από τους δήμους και να βρεθούν λύσεις ώστε να σταματήσουν να αποτελούν εστία επικινδυνότητας σε περίπτωση σεισμού», αναφέρει η κ. Καπούλα.

Πάντως από το ΤΕΕ Μαγνησίας έχει ήδη γίνει πλήρης καταγραφή στην περιοχή των διατηρητέων και κτιρίων που μπορούν να αποτελέσουν στοιχεία αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και μάλιστα έχουν προταθεί και τρόποι ώστε να σταματήσουν να αποτελούν εστία κινδύνου μέσα στις πόλεις.

«Είναι πολύ σημαντική η αντισεισμική θωράκιση. Τον σεισμό δεν μπορεί κανείς ούτε να τον προβλέψει ούτε να τον αποφύγει. Μπορούμε όμως να προετοιμαστούμε. Και στο πλαίσιο αυτό χρειάζονται έλεγχοι και ενδεχομένως παρεμβάσεις», υπογραμμίζει η κ. Καπούλα.

Ηδη μάλιστα ο Δήμος Βόλου, έχει καταθέσει πρόταση προς χρηματοδότηση για τον αντισεισμικό έλεγχο μιας σειράς σχολικών μονάδων, το πρόγραμμα όμως πρέπει να επεκταθεί στο σύνολο των δημοσίων κτιρίων.

Σεισμοί στη Θεσσαλία από το 510 π.Χ.

Tον Βόλο και τη Θεσσαλία ο Εγκέλαδος επισκέπτεται… από την αρχαιότητα. Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει το «Πρώτο Θέμα» από τα βιβλία των Βασίλη και Κατερίνας Παπαζάχου «Οι σεισμοί της Ελλάδας» – Εκδόσεις ΖΗΤΗ και το «Χρονικό των σεισμών της Ελλάδος από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα» – Εκδόσεις Δωδώνη του Παναγιώτη Ι. Σπυρόπουλου στη θεσσαλική γη ο πρώτος σεισμός που καταγράφτηκε ήταν το 510 π.Χ.!

Οπως αναφέρεται στα βιβλία στη θεσσαλική γη, υπάρχει ένα ρήγμα που ξεκινά από τη περιοχή της λίμνης των Κρεμαστών, στα σύνορα Θεσσαλίας, Ηπείρου και Στερεάς Ελλάδας, «προχωρά» προς τον νομό Καρδίτσας, «κατεβαίνει» νότια στο νομό Λάρισας, συνεχίζει στον νομό Μαγνησίας και περνώντας βόρεια από τις Σποράδες, κατευθύνεται προς την Λέσβο και από εκεί στη Μ. Ασία. Οι ισχυρότεροι όμως σεισμοί προκαλούνται από ρήγματα που βρίσκονται στις ανατολικές ακτές της Θεσσαλίας μέσα στη θάλασσα (στον Παγασητικό Κόλπο και έξω απ’ αυτόν), ιδιαίτερα στο νότιο τμήμα του προς το Μαλιακό Κόλπο. Και φυσικά, μικρά τοπικά ρήγματα, διασχίζουν σχεδόν τη Θεσσαλία.

Παρακάτω παρατίθενται μερικοί από τους σεισμούς που έπληξαν τη Θεσσαλία από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα:

1905: Η Μαγνησία πλήττεται από σεισμό 6,3 R και καταστρέφεται το χωριό Κεραμίδι.

1911: Νέος σεισμός, με επίκεντρο κοντά στο Κεραμίδι, όπως και ο προηγούμενος (6,0R – VIII), προκαλεί ζημιές στη Μαγνησία.

1930: Τρίτος σεισμός με επίκεντρο το Κεραμίδι (6,0R, VIII) καταστρέφει το χωριό Πουρί της Μαγνησίας, προκαλεί ζημιές σε άλλους οικισμούς και γίνεται αντιληπτός ως την Εύβοια.

1941: Ισχυρότατος σεισμός (6,3R,IX), πλήττει τη Λάρισα. 40 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, 100 τραυματίστηκαν, ενώ 10.000 έμειναν άστεγοι.

1954: Στις 30 Απριλίου 1954 πολύ ισχυρός σεισμός (7,0R, IX), καταστρέφει τους Σοφάδες και προκαλεί τεράστιες ζημιές σε άλλες πόλεις. 25 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, 157 τραυματίστηκαν,6.599 κτίρια καταστράφηκαν τελείως, 9.154 έπαθαν σοβαρές βλάβες και 12.920 μικρότερες ζημιές.

1955: Σεισμός 6,2R, προκάλεσε πολλές ζημιές στον Βόλο. Ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του, 41 τραυματίστηκαν και 20.000 έμειναν άστεγοι. 449 σπίτια έγιναν ακατοίκητα, ενώ περισσότερα από 11.000 υπέστησαν σοβαρές ή μικρότερες ζημιές.

1957: Δύο πολύ ισχυροί σεισμοί (6,5 R και 6,8 R), με διαφορά 6 μόλις λεπτών (2.14μ.μ. και 2.20μ.μ. της 8/10/1957), καταστρέφουν το Βελεστίνο. 2 άτομα σκοτώθηκαν, 71 τραυματίστηκαν και 2 παραφρόνησαν… 6.934 κτίρια κατέρρευσαν και περισσότερα από 25.000 υπέστησαν ζημιές.

Τέλος στις 9/7/1980, τρεις διαδοχικές δονήσεις στον Παγασητικό (5,4R, 6,5R και 6,1R), προκαλούν μεγάλες ζημιές στη Θεσσαλία. 22 άνθρωποι τραυματίστηκαν, 5.222 κτίρια καταστράφηκαν και περισσότερα από 25.000 υπέστησαν ζημιές.

Ρεπορτάζ: ΕΛΕΝΗ ΧΑΝΟΥ