Οι προτάσεις των Mηχανικών Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης για το ν/σ των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας

227

  

Ο Σύλλογος Ελλήνων Μηχανικών Πολεοδομίας, Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΣΕΜΠΧΠΑ), συμμετείχε στη διαβούλευση του Σχεδίου Νόμου για την καθιέρωση των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) με αναλυτικές προτάσεις προς το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.

Στο εν λόγω Σχέδιο Νόμου φαίνεται πως έχει αναπτυχθεί μια εσφαλμένη θεώρηση των ΣΒΑΚ, διότι αντιμετωπίζονται ως σχέδια κινητικότητας (προσομοιαζόμενα με τις κυκλοφοριακές μελέτες του παραδοσιακού συγκοινωνιακού σχεδιασμού) και αφαιρείται από αυτά ο στρατηγικός τους χαρακτήρας (άρθρο 3), γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες. Τα ΣΒΑΚ δεν είναι απλές συγκοινωνιακού χαρακτήρα μελέτες, αλλά κείμενα πολιτικών επιλογών και χάραξης στρατηγικών, εμπεριέχουν δε τόσο κυκλοφοριακές ρυθμίσεις όσο και πολεοδομικές διευθετήσεις. Τα ΣΒΑΚ αντιμετωπίζουν και διαχειρίζονται τα ζητήματα των μετακινήσεων σε αλληλεξάρτηση με τον υφιστάμενο πολεοδομικό σχεδιασμό και τις ισχύουσες ή τις σχεδιαζόμενες χρήσεις γης.

Τα ανωτέρω, καθίστανται ακόμη πιο κρίσιμα λόγω της χρονικής συγκυρίας καθώς παράλληλα κατατέθηκε στη Βουλή το πρόσφατο Σχέδιο Νόμου με τίτλο “Εκσυγχρονισμός της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας”, με το οποίο επιχειρείται η συνολική μεταρρύθμιση του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού στη χώρα. Θεωρούμε ότι το κρίσιμο ζήτημα της ανάδρασης και αλληλεπίδρασης των ΣΒΑΚ με τον υπερκείμενο σχεδιασμό καθίσταται ακόμη πιο απαραίτητο και επίκαιρο στην τρέχουσα συγκυρία, ώστε να αποφευχθεί μια κατάσταση κατά την οποία τα νέα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια αλλά και τα σχέδια εφαρμογής τους δε θα συνάδουν με τις προβλέψεις των ΣΒΑΚ, ακυρώνοντας στην πράξη τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της χώρας.

Επιπλέον, δεδομένου ότι τα ΣΒΑΚ είναι στρατηγικά σχέδια πολιτικής και κατευθύνσεων ενώ παράλληλα απαιτούν διεπιστημονικό σχεδιασμό, σε αντίθεση με τον παραδοσιακό συγκοινωνιακό σχεδιασμό που είναι αρμοδιότητα κυρίως συγκοινωνιολόγων μηχανικών, δεν είναι κατανοητή η «προτίμηση» του σχεδίου νόμου στη συγκεκριμένη μόνο πτυχή της μηχανικής. Άποψη του ΣΕΜΠΧΠΑ είναι ότι ο χαρακτήρας των ΣΒΑΚ προϋποθέτει ανάγκη συμμετοχής μείγματος ειδικοτήτων μηχανικών / μελετητών και σε κάθε περίπτωση (εάν αποφασιστεί να παραμείνει η ρύθμιση αυτή σε επίπεδο σχεδίου Νόμου), θα πρέπει αυτές να αναφέρονται στο σύνολό τους. Αν κρίνεται απαραίτητο να καταγραφεί η προτίμηση σε ειδικότητα που θα συνεπικουρεί το έργο της Ομάδας εργασίας θεωρούμε ότι, δεδομένου του στρατηγικού χαρακτήρα των ΣΒΑΚ, θα έπρεπε να προτιμάται μηχανικός με ειδίκευση στο σχεδιασμό, τη ρύθμιση, την ισόρροπη και βιώσιμη οργάνωση και ανάπτυξη του χώρου.

Επίσης ο ΣΕΜΠΧΠΑ εκτιμά ότι θα πρέπει να προβλεφθεί μια διακριτή διαδικασία σχεδιασμού για την περίπτωση των δήμων που ανήκουν σε μητροπολιτικές περιοχές. Στις περιοχές αυτές, ο σχεδιασμός ΣΒΑΚ σε επίπεδο δήμου χωρίς προηγουμένως να υπάρχει στρατηγική κατεύθυνση σε μητροπολιτικό επίπεδο, εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε «νησίδες» κινητικότητας και σε σχέδια που μεταξύ τους δεν θα έχουν αστική συνέχεια. Συνεπώς, αναδεικνύεται ως κρίσιμης σημασίας προϋπόθεση η ύπαρξη στρατηγικού σχεδιασμού σε επίπεδο μητροπολιτικού κέντρου με τη μορφή Στρατηγικών Μητροπολιτικών ΣΒΑΚ.

Αναλυτικά τις θέσεις του ΣΕΜΠΧΠΑ για το Σχέδιο Νόμου μπορείτε να δείτε ΕΔΩ.