Πράσινα» γραφεία και logistics οι μεγάλοι κερδισμένοι της πανδημίας

157

  

Logistics, και «πράσινα» γραφεία οι μεγάλοι κερδισμένοι της πανδημίας σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Cerved Property Services
Ιδιαίτερα σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων η αγορά των logistics επωφελήθηκε από την σημαντική στροφή των καταναλωτών στις αγορές μέσω διαδικτύου που οδήγησαν τα περιοριστικά μέτρα ατιμετώπισης της υγειονομικής κρίσης σε συνδυασμό  με τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας στην Αν. Μεσόγειο γεγονότα που προκάλεσαν ισχυρή ζήτηση απο μεγάλους πολυεθνικούς ομίλους για την μεταφορά, αποθήκευση και διανομή των προιόντων τους στην χώρα μας. Όσον αφορά στα γραφεία στο “ράφι” έμειναν τα παλαιότερης τεχνολογίας κτίρια γραφείων με αποτέλεσμα οι ελεύθεροι πρός ενοικίαση γραφειακοί χώροι, στην ευρύτερη Περιφέρεια της Αττικής, να φθάσουν στο 8,6% σε αντίθεση με τους κατασκευασμένους με πιο σύγχρονα πρότυπα γραφειακούς χώρους η διαθεσιμότητα των οποίων δεν ξεπέρασε το 5%
Μεγάλος χαμένος το λιανεμπόριο το οποίο είδε τον τζίρο του να συρρικνωνεται σημαντικά οδηγώντας αρκετές εταιρείες με καταστήματα ακόμα και σε προβεβλημένα σημεία λιανικής να διαπραγματεύονται την προσαρμογή των μισθωμάτων που πληρώνουν σε χαμηλότερα επίπεδα.
Αναλυτικότερα σύμφωνα με την μελέτη της Cerved το 2019 οι μισθωμένοι χώροι logistics έφθασαν τα 245000 τ.μ έναντι 241000 τ.μ κατά το 2018. Το Θριάσιο συγκεντρώνει το 68% της ζήτησης για μισθωμένους χώρους logistics με αποτέλεσμα το 2020 να προστίθενται 100000 τ.μ νέοι χώροι  ενώ στο 2021 αναμένεται να εγκατασταθούν άλλα 100000 τμ χώρων αποθήκευσης. Οσον αφορά το επενδυτικό ενδιαφέρον για τους χώρους logistics αυτό δεν προέρχεται μόνον απο τους θεσμικούς επενδυτές της ευρύτερης αγοράς ακινήτων αλλά και τις μεγάλες εγχώριες και πολυεθνικές εταιρείες.
Η σημαντική ενίσχυση της διεθνούς ζήτησης σε χώρους logistics και κατά την περίοδο της πανδημίας προέρχεται και απο τα δεδομένα της μεγάλης μεγένθυνσης των on line αγορών. Ετσι στην Ευρώπη το ποσοστό αυτό έφθασε στο 16% έναντι 14,5 % στις ΗΠΑ και 27% στην Κίνα.
Επενδύσεις σε χώρους logistics
H εταιρεία επενδύσεων σε ακίνητα Briq Properties αγόρασε γειτονικά οικόπεδα 58000 τ.μ περίπου. Η αξία της συναλλαγής  έφθασε τα 3,45 εκ ευρώ ενώ το κόστος της επένδυσης θα πλησιάσει τα 10 εκ ευρώ σε μία ανάπτυξη που θα ξεπεράσει τα 20000 τ.μ.  σε αποθηκευτικούς χώρους. Η ίδια εταιρεία αγόρασε το 80 % των μετοχών της εταιρείας “ Sarmed Warehouses Α.Ε”. Οι αποθηκευτικοί χώροι βρίσκονται σε οικόπεδο 131 στρεμμάτων περίπου ενώ ο δομημένος χώρος ανέρχεται σε 58641 τ.μ. Ο χώρος αυτός μισθώθηκε για 10 χρόνια στην εταιρεία “Saremd Logistics. Tο συνολικό τίμημα έφθασε τα 23,6 εκ ευρώ.
Η Prodea AEEAΠ αγόρασε ενα ακίνητο logistics στο Μαρκόπουλο Αττικής. Ο στεγασμένος αποθηκευτικός χώρος έφθασε τα 20400 τ.μ ενώ το τίμημα της αγοράς ήταν 9,9 εκ ευρώ δηλαδή τα 458 ευρώ/τ.μ.
Η εταιρεία “Sarmed” που δραστηριοποιείται κυρίως στην παροχή υπηρεσιών logistics προς τρίτους(3PL) υλοποιεί μία σημαντική επένδυση,αξίας 20 εκ ευρώ.Οταν αυτή θα ολοκληρωθεί η εταιρεία θα διπλασιάσει τα μεγέθη αποθήκευσης απο 100000 τ.μ σε 200000 τ.μ. Επιπλέον η “Sarmed” μέσα στο 2021 θα ολοκληρώσει νέα επένδυση που θα προσθέσει αποθηκευτικούς χώρους 20000 τ.μ για την αγορά της Βορείου Ελλάδος. Οι εγκαταστάσεις αυτές βρίσκονται στην Σίνδο.
Τέλος η Ολλανδική εταιρεία Ten Brinke αγόρασε έναν αποθηκευτικό χώρο 22500 τ.μ μαζί με κτίρια γραφείων 150 τ.μ.
Η αγορά των γραφείων 
Η αγορά των γραφείων επηρεάστηκε σημαντικά από τις διαρθρωτικές αλλαγές που επέφερε σταδιακά ο Covid 19 στην αγορά εργασίας συνθηκη που αναμένεται να παραμείνει και στην μετά πανδημίας εποχή. Στο επίπεδο των 27 χωρών μελών της Ε.Ε το ποσοστό τηλεργασίας, προ του Covid-19, βρισκόταν μόλις στο 5,4 % ενώ με την εξέλιξη της πανδημίας το ποσοστό αυτό αυξήθηκε εντυπωσιακά Επισημαίνεται οτι σύμφωνα με έρευνα το 26% των εταιρειών που εφάρμοσαν την εξ αποστάσεως εργασία δήλωσαν οτι θα την επεκτείνουν σε όλους τους εργαζομένους και μετά την ολοκλήρωση του κύκλου αυτής της πανδημίας.
Νέες Μισθώσεις-Πράσινα Κτίρια
Κατά το 2020 καταγράφηκαν νέες μακροχρόνιες μισθώσεις 70000-80000 τ.μ. Οσον αφορά τα νέα πράσινα πρότυπα λειτουργίας των κτιρίων παρατηρείται μειωμένη προσφορά χώρων με αποτέλεσμα την σημαντική αύξηση των μισθωμάτων. Οσον αφορά την εκτίμηση για το 2021 η προσθήκη νέων βιοκλιματικών γραφειακών χώρων θα προσεγγίσει τα 90000τ.μ.
Εισοδηματικές αποδόσεις γραφείων

Οι αποδόσεις γραφείων σύγχρονων προδιαγραφών στο κέντρο της Αθήνας και στους βασικούς άξονες συγκέντρωσης γραφείων έχουν σταθεροποιητικές τάσεις και κινήθηκαν κατά κανόνα στο 7%, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις καταγράφηκαν χαμηλότερες αποδόσεις.
Επενδύσεις σε γραφειακούς χώρους

Η TRASTOR ΑΕΕΑΠ πρόσθεσε στο χαρτοφυλάκιο της δυο κτίρια γραφείων επι της οδού Μιχαλακοπούλου, όπου και στεγαζόταν ο Οργανισμός Λαμπράκη και επι της οδού Αμαρουσίου-Χαλανδρίου. Η αξία της συναλλαγής έφθασε στα 17,1 εκ ευρώ που αντιστοιχεί σε 3024 ευρώ/τ.μ. και τα 26,8 εκ ευρώ ήτοι πρός 1252 ευρώ/τ.μ. αντίστοιχα.
H PRODEA ΑΕΕΑΠ αγόρασε ακίνητο στο Χαλάνδρι επι της οδού Εθνικής Αντιστάσεως και συνολικής έκτασης 7137 τ.μ. Απο αυτά τα 6193 τ.μ είναι μοντέρνοι γραφειακοί χώροι που ανακαινίσθηκαν το 2019.
Η εταιρεία προχωρεί στην ανάπτυξη ενος βιοκλιματικού κτιρίου την κατασκευή του οποίου ανέλαβε,κατά 65%,η εταιρεία “DIMAND” και κατά 35% η Ευρωπαική Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και Ανάπτυξη (EBRD).Η συνολική  επένδυση θα φθάσει τα 50 εκ ευρώ.
Η εταιρεία αναθεώρησε την στρατηγική της προκρίνοντας περισσότερες επενδύσεις σε σύγχρονους γραφειακούς χώρους και μειώνοντας αντίστοιχα τις επενδύσεις σε ξενοδοχειακές μονάδες. Ετσι η “PRODEA” θα προχωρήσει,μαζί με την κατασκευαστική εταιρεία “DIMAND”,στην ανάπτυξη 24000 τμ επι της Λεωφόρου Συγγρού κοντά στο ξενοδοχείο “Intercontinental.Χρήστης του κτιρίου θα είναι η ασφαλισιτική εταιρεία Generali.
Το λιανεμπόριο
Στην περίοδο της παρατεταμένης ύφεσης η ελληνική οικονομία (2009-2018) ο κύκλος εργασιών του Λιανικού Εμπορίου μειώθηκε αθροιστικά κατά 14,35 δις ευρώ.  Αύξηση αποταμιεύσεων και μείωση κατανάλωσης καταγράφηκε στις περιόδους εφαρμογής των καθολικών lockdowns τόσο στο 2020 όσο και  κατά τους πρώτους μήνες του 2021.
Κατά το β τρίμηνο του 2020 ο συνολικός τζίρος του Λιανικού Εμπορίου απώλεσε 20 δις ευρώ σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2019 κάτι που αντιστοιχεί σε μείωση της τάξης του 25,1%.Την αρνητική αυτή τάση επιβεβαιώνουν η σημαντική μείωση των οικονομικών μεγεθών σε γνωστά πολυκαταστήματα  όπως ,για παράδειγμα, τα “Attica Stores” με μείωση των πωλήσεών του κατά 30% για το 2020 και το “Mall Athens” στο Μαρούσι με την μείωση του EBITDA της εταιρείας να φθάνει το 39,1% για την ίδια χρονική περίοδο.
Επενδύσεις στα καταστήματα λιανικής
Η αλυσίδα αθλητικών ειδών Intersport ενοικίασε σε χώρο 2600 τ.μ στην οδό Ερμού 46
Το πολυκατάστημα ΙΚΕΑ ενοικίασε χώρο 1800 τ.μ στον ΠειραιάΣτο νέο Mall της Δυτικής Στο νέο Mall της Δυτικής Αττικής  επι της Λεωφόρου Κηφισσού ,μεταξύ άλλων, το κατάστημα Leroy Merlin μίσθωσε χώρο 10000 τ.μ και η  Mac Donalds 5000 τ.μ αντίστοιχα.
Η αλυσίδα πώλησης οικιακών ειδών JYSK άνοιξε γραφεία επι της Λεωφόρου Μεσογείων στο Χαλάνδρι και επι της οδού Χαροκόπου στην Καλλιθέα.
H αλυσίδα αθλητικών ειδών Zackret ενοικίασε χώρο 626 τ.μ στην οδό Τσιμισκή στην Θεσσαλονίκη.,
Η εταιρεία επενδύσεων σε ακίνητα Briq Properties αγόρασε ένα τριόρωφο ακίνητο 782 τ.μ στο Ρέθυμνο με υπάρχοντα μισθωτή ένα εμπορικό κατάστημα.Η συναλλαγή έφθασε το 1,127 εκ ευρώ ήτοι 1141 ευρώ/τ.μ.
Η εταιρεία Prodea προχώρησε σε αγορά ακινήτου 496 τ.μ επι της πλατείας Φιλικής Εταιρείας στο Κολωνάκι. Η συναλλαγή έφθασε τα 2,3 εκ ευρώ ήτοι 4632 ευρώ/τ.μ